امیر طلوعی

شمال ما؛

 سالهاست با توجه به وضعیت اقلیمی و روند کاهش مداوم سطح بارندگی در ایران در تبلیغات مختلف همه مردم را به صرفه جویی مصرف آب توصیه می کنند و اخیراً دیدم که گفته شده سرانه مصرف آب در ایران تقریباً دو برابر کشورهای اروپایی است. پرسش اینجاست که چطور ما دو برابر اروپایی ها آب مصرف می کنیم؟ آیا ایرانی ها بیشتر از اروپایی ها حمام یا شستشو می کند؟
تا جایی که به خاطر دارم در محیط کار، مترو و کلیه اماکن عمومی درصد بالایی از افراد هستند که به خاطر خست در استحمام و شتشتوی لباسهایشان موجبات تنگی خلق و نفس اطرافیان رو فراهم می کنند. در محیط کار همیشه افرادی را می دیدم که روزهای متمادی یک دست لباس را به تن دارند، لباسی که از فرط استفاده بدون شستشو کاملا چرکمرد شده بود. در حالی که اینجا دو روز پشت سر هم پوشیدن یک دست لباس در محیط کار عملی مکروه به شمار میرود.
از طرفی در حالی که درصد بالایی از خانه های ایرانی حمام تنها در یک دوش وسط اتاقی خالی خلاصه میشود اینجا تقریبا محال است که خانه ای بدون دست کم یک وان پیدا کرد و احتمالا استحمام در وان به مراتب بیشتر از استفاده از دوش آب مصرف می کند. بماند که در این ینگه از دنیا (کانادا) آب در مقایسه با سایر هزینه ها برای شهروندان تقریبا مفت تمام می شود.
علاوه بر این در حال حاضر دیگر در شهرهای بزرگ ایران که عمده جمعیت کشور را در خود اسکان داده اند اثری از خانه های ویلایی و حیاط با باغچه و حوض یا احیانا استخر نیست پس یکی دیگر از عوامل عمده مصرف آب هم عملا منتفی شده است. با این همه چطور ایرانی ها از اروپایی ها بیشتر آب مصرف می کنند؟ شاید تنها آب آشامیدنی باقی مانده باشد که حتی در آن هم اروپایی ها بسیار بیش از ما آب و سایر نوشیدنی ها را می نوشند.
اما آیا مصرف خانگی تنها عامل مصرف بالای آب در ایران است؟ آیا کشاورزی غیرپایدار و پرمصرف و پرهزینه باید به حساب مردم نوشته شود. در این صورت شهروندان عادی که تنها تجربه شان از کشاورزی احیانا کاشت سبزه هفت سین است چطور می توانند با صرفه جویی عطش غول تشنه کشاورزی ایران را خاموش کنند؟
مورد دیگر حجم عظیم چمن کاری و گلکاری نیازمند آبیاری مداوم در سراسر شهرهای کشور است. اینجا تقریبا نهادی به نام شهرداری هیچ نوع گل و گیاهی به جز درخت در هیچ نقطه ای از شهر نمی کارد و تقریبا چیزی به اسم آبیاری فضای سبز هم به جز آنچه توسط شهروندان در باغچه های خانگی انجام می شود مطلقا وجود ندارد.
این را مقایسه کنید با فواره های همیشه گردان آبیاری چمن های تهران. بی جهت نیست شهرداری تهران و سایر شهرهای بزرگ از چمن های پر هزینه خود مثل ناموسش محافظت می کند و برای هر وجب چمنی که در شهر کاشته “بپایی” هم گذاشته مگر کسی هوس پا گذاشتن به حریم ممنوعه اش کند.
بخش بزرگ دیگری از آب مصرفی در کشور نیز در صنایع پر مصرف و کم بازده و غیر رقابتی با فناوری فرسوده و عقب افتاده آن هدر می شود.
حجم عظیم تبخیر آب از سدهای کشور و موارد بسیار دیگری هم هستند که نه تخصص و نه مجالی برای اسم بردن از آنها را دارم ولی غرض آنکه با این همه آیا برای بالا بودن مصرف سرانه آب در کشور باید یقه شهروندان عادی را گرفت و بابت هر بار استحمام و هر لیوان آب آشامیدنی به آنها عذاب وجدان داد یا در عوض باید کمی در جهت بهینه سازی و کاهش مصرف آب در کشاورزی، فضای سبز شهری، صنعت و غیره وقت و انرژی و پول صرف کرد.
البته هیچ عقل سلیمی با باز گذاشتن بیهوده شیر آب و موارد بدیهی از این دست موافق نیست ولی واقعا آبی که از راه هایی مانند این هدر می شود در مقایسه با انبوه آبی که مثلا برای کاشت صیفی جات در این کشور دور ریخته می شود به شوخی بیشتر شبیه است.
نمونه دیگر آنکه در کشوری در حال بیابانی شدن مانند ایران با روند تصاعدی کاهش سطح آبهای زیر زمینی به چه دلیل باید تمام سطح کلانشهرهایی مثل تهران را با چمن فرش کرد و در حالی که غول بیابان زایی هر روز با طوفانهای ریزگرد پشت دروازه های شهرهای ما تنوره می کشد به شهروندان و حتی دولتمردان توهم زندگی در محیطی سبز و خرم را بخشید؟
در نهایت به جای دعوت کردن مردم به صرفه جویی بهتر است از آنها بخواهیم اولاً در این فصل گرما بیشتر دوش بگیرند و لباسهای خود را مرتب شسشتو کنند و در عوض از دولت و شهرداریها و شوراهای جدید سیاست گذاری جدی برای بهینه سازی مصرف آب در سراسر کشور را مطالبه کنند.
منبع: زیست بوم

کانال تلگرام شمال ما

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *